السيد الطباطبائي ( مترجم : علوى )

34

على ( ع ) و فلسفه الهى ( فارسى )

نگاهدارى آنها گنجايش داشته باشد تا آن همه ذخاير ارزندهء فكرى را در خود نگاه داشته و ضمن آموزش ، با بيان شيوا و رسايش آن‌را منتشر سازد . از شگفتيهاى زندگانى على عليه السّلام اين است كه او تمام ملكات پسنديده و صفات عاليهء انسانى را در آخرين درجهء كمال ، دارا بود . على عليه السّلام به معناى واقعى كلمه پيشوا و رهبر لايق در تمام شؤون مادّى و معنوى است و بر خلاف آنچه نوابغ روزگار و مردان فوق‌العاده را مىيابيم ، على عليه السّلام در باب هرفضيلت و در هرهدف عالى بشرى نمونهء بارز و فرد اكمل محسوب مىگردد . غالبا اگر شخصى شجاع ، نيرومند و داراى ابهّت و عظمت باشد و حوادث ترسناك و هراس‌انگيز و روبه‌رو شدن با قهرمانان چيره‌دست او را نترساند ، چنين شخصى از لحاظ فكرى و تدبير امور ، دستش كوتاه و دلش از رحم و مروّت دور مىباشد . و اگر فردى بسيار عابد ، زاهد و پرهيزگار باشد و در زهد و عبادت به درجهء اعلى برسد و با بصيرت و دقّت تمام ، تن و روان خويش را رياضت دهد و به عبادتهاى جانكاه و توانفرسا بپردازد ، نوعا همچون فردى در امر كشوردارى و سياست و ادارهء امور ملّت ، پياده و عاجز و وامانده خواهد بود و قادر به تشخيص خيرانديش و تميز آن از خيانت و فريبكار نبوده و به طرق چاره‌جويى ، دقيق و واقف نخواهد بود و به همين ترتيب است ساير كمالات نفسانى و خصلتهاى بشرى